Biz erkekler doktora gitmeyi çoğu zaman son ana saklarız. “Bir şeyim yok, idare ederim” deyip yıllarca tek bir tahlil yaptırmadan geçirebiliriz. Oysa pek çok sağlık sorunu, henüz hiçbir belirti vermeden başlar ve sessizce ilerler.
İşte düzenli check-up tam da bu yüzden var: kendini iyi hissettiğin halde vücudunda bir aksaklık olup olmadığını görmek için. Baharın gelmesiyle birlikte bedenini yeniden harekete geçirdiğin bu dönem, bir kontrolden geçmek için de iyi bir bahane.
Check-up neden bu kadar değerli?
Bir sorunu erken yakalamak, onu çok daha kolay yönetmek demektir. Yüksek tansiyon, kan şekerindeki dengesizlik ya da kolesterol gibi durumlar uzun süre hiçbir şikâyet yaratmadan ilerleyebilir. Sen fark etmesen de vücudun arka planda yıpranır.
Düzenli bir check-up bu sessiz değişimleri sayılarla önüne koyar. Geçen yılki sonuçlarınla bu yılkini karşılaştırdığında, bir eğilimi henüz küçükken görme şansın olur. Bu da hekiminle birlikte erkenden önlem almanı sağlar.
Hangi sıklıkla yaptırmalısın?
Tek bir kural yok; bu yaşına, ailendeki hastalık geçmişine ve genel sağlık durumuna göre değişir. Genç ve şikâyeti olmayan biri için birkaç yılda bir temel bir kontrol yeterli olabilirken, ailede kalp ya da şeker hastalığı öyküsü varsa daha sık bakılması gerekebilir. Bu aralığı sana en doğru hekimin söyler.
Önemli olan bunu rastgele değil, bir düzene bağlamak. Tıpkı aracının bakım takvimini takip etmek gibi, kendi bedenin için de bir takvim tutmak işini kolaylaştırır. Sonuçları bir yerde sakla ki gelecek seferde kıyaslayabilesin.
Yaş ilerledikçe bazı kontrollerin önemi artar. Belirli bir yaştan sonra düzenli bakılması önerilen değerler vardır; bunları kendi başına takip etmek yerine hekiminin yönlendirmesine güvenmek en doğrusu. Bir şikâyetin olmasa bile bu yönlendirmeyi ciddiye almak, çoğu zaman ileride yaşanabilecek sorunları daha küçükken yakalamanı sağlar.
Check-up’tan en iyi sonucu nasıl alırsın?
Kontrolü bir formaliteye çevirmemek için, sonuçları gerçekten hayatına yansıt. Tahlilinde bir şey sınırdaysa, bunu görmezden gelmek yerine yaşam tarzında küçük düzeltmeler yap. Çoğu zaman düzenli yürüyüşün vücuduna faydaları ya da beslenmende ufak değişiklikler bile o sayıları toparlamaya yeter.
Bahar, hem dışarı çıkıp hareketlenmek hem de uzun kıştan sonra bedenine bir bakmak için doğru zaman. Ayrıca stresin vücuduna verdiği zararlar düşündüğünden fazla olabilir; bir kontrolde bunların izini de sürebilirsin.
Check-up’ı yaptırmaktan korkmak da çoğu erkeğin sessiz alışkanlığıdır. “Ya kötü bir şey çıkarsa” düşüncesiyle erteleriz; oysa erteleme, çıkacak bir sorunu yok etmez, sadece onu daha geç ve daha büyük halde bulmamıza yol açar. Bilmemek, çoğu zaman bilmekten daha risklidir. Bir kontrolden çıkan iyi haber zihnini rahatlatırken, kötü bir bulgu bile erken yakalandığında çok daha yönetilebilir olur.
Check-up’ı bir korku kaynağı gibi değil, kendine verdiğin değerin bir göstergesi olarak gör. Yılda birkaç saatini ayırarak hem aklını rahatlatır hem de ileride seni zorlayabilecek sorunların önüne geçersin. Sağlığın, ertelenmeyi en sevmeyen şeydir.
