Çayı iki şekerle içmek, akşam bir tatlıyla günü kapatmak, ofiste sıkıldıkça bir çikolata… Biz erkeklerin pek çoğu için şeker, fark etmeden hayatın her köşesine sinmiş durumda. Sorun da burada: çoğu zaman ne kadar tükettiğimizin farkında bile değiliz.

Şekeri bir günde tamamen kesmeye kalkmak ise genelde başarısızlıkla biter. İlk birkaç gün dirensen de istek geri döner ve çoğu kez daha güçlü gelir. İşin sırrı keskin yasaklarda değil, isteği kademeli olarak düşürmekte.

Şeker isteğini neden kademeli azaltmalısın?

Damak tadın alışkanlıkla şekillenir. Sürekli tatlı tüketirsen damağın buna ayarlanır ve giderek daha fazlasını ister. Bu döngüyü bir anda kırmaya çalışmak, çoğu zaman seni yıpratır ve eski alışkanlığa daha hızlı döndürür.

Kademeli azaltmanın mantığı ise damağını yeniden eğitmektir. Çaydaki şekeri ikiden bire, sonra yarıma indirdiğinde, birkaç hafta içinde daha az tatlıya alışırsın. Bir süre sonra eski tatlandırılmış halini fazla bulmaya başlarsın; işte asıl değişim o noktada başlar.

Bu yöntemin bir başka avantajı da sürdürülebilir olması. Birden bıçak gibi kesilen bir alışkanlık, çoğu zaman ilk zorlandığın anda geri döner. Yavaş yavaş azalttığında ise vücudun da, alışkanlığın da bu yeni düzene uyum sağlar. Böylece geçici bir diyet değil, kalıcı bir değişim elde edersin.

Hangi pratik adımları atabilirsin?

En etkili adım, gizli şekerin izini sürmek. Asıl tehlike masadaki şeker kâsesi değil; meşrubatlar, hazır soslar ve paketli atıştırmalıklarda saklı olan şekerdir. Bunların yerine sağlıklı atıştırmalık seçenekleri arasından seçim yapmak, gün içindeki şeker yükünü ciddi biçimde düşürür.

Tatlı krizi geldiğinde refleksle çikolataya uzanmak yerine bir meyveye yönelmeyi dene. Baharın gelmesiyle çeşitlenen mevsim ürünleri burada işine yarar; mevsim sebzeleriyle beslenmenin avantajı tatlı isteğini dengeli bir şekilde bastırmana da yardımcı olur. Bir de yeterince su içmek; çoğu zaman açlık sandığın şey aslında susuzluktur, o yüzden su içmeyi neden ihmal ediyorsun sorusunu kendine sormakta fayda var.

Krizleri nasıl yönetirsin?

Tatlı isteği genellikle ani ve geçicidir. Krizin geldiği anda hemen teslim olmak yerine birkaç dakika beklemeyi dene; çoğu zaman istek kendiliğinden hafifler. Stresli ve yorgun olduğun günlerde bu istek daha güçlü gelir, bu yüzden uyku ve dinlenme de bu işin parçasıdır.

Bir başka işe yarayan yöntem, evde hazır tatlı bulundurmamak. Göz önünde bir paket bisküvi varsa, irade ne kadar güçlü olursa olsun eninde sonunda ona uzanırsın. Tatlıyı ulaşması zor hale getirmek, kendini sınamaktan çok daha akıllıcadır. Aynı şekilde aç karnına alışverişe gitmemek de sepetine giren şekerli ürünleri ciddi biçimde azaltır.

Şekeri azaltmak bir irade gösterisi değil, sabırlı bir süreçtir. Kendine küçük hedefler koy, her küçük başarıyı kalıcı bir kazanç olarak gör. Birkaç hafta sonra hem damağının değiştiğini hem de gün içinde daha dengeli bir enerjiye sahip olduğunu fark edeceksin.