Erkekse Yıl başında “bu yıl para biriktireceğim” demek kolay. Zor olan, bu cümleyi aralık ayına kadar taşıyabilmek. Çoğu birikim planı, gerçekçi olmadığı için ilk zorlukta dağılır. Yılbaşı harcamalarının ardından gelen ocak ayı, çoğumuz için zaten dar geçer; tam da bu yüzden planın gerçekçi olması daha da önemlidir.
Bu yazıda “elimde ne kalırsa biriktiririm” yaklaşımından, planlı ve ölçülebilir bir hedefe geçmenin yolunu konuşalım. Biz erkekler genelde geliri konuşmayı severiz ama asıl farkı yaratan, gelirin ne kadarını elimizde tuttuğumuzdur.
Hedefi sayıyla bağla
“Para biriktireceğim” hedef değil; “yıl sonunda 30 bin lira” hedeftir. Rakam belli olunca aylık olarak ne ayırman gerektiği de netleşir. Soyut bir niyet seni harekete geçirmez; ama her ayın ödenmesi gereken net bir tutarı varsa, onu bir fatura gibi görür ve gözden kaçırmazsın.
Bu konuda yeni yıl için finansal hedef koymak sana çerçeve sunar; sıfırdan başlıyorsan tasarrufa nereden başlamalısın iyi bir giriş noktası. İlk yıl için hedefi mütevazı tutmak, planı bırakma ihtimalini ciddi biçimde düşürür.
Önce kendine öde
Birikim, harcamadan artakalan değil, başta ayrılan paradır. Maaş girer girmez belirlediğin tutarı ayrı bir yere çek; bunu otomatikleştirirsen iradene yük binmez. Ay sonunda kalan parayı biriktirmeye çalışmak çoğu zaman işe yaramaz, çünkü kalan para genelde kalmaz.
Otomatik ödeme talimatları işine yarar mı tam da bunu kolaylaştırıyor. Para daha sen fark etmeden ayrı hesaba geçtiğinde, onu harcama düşüncesi bile aklına gelmez; en güvenilir tasarruf, görmediğin tasarruftur.
Bütçeyi sıfırdan kur
Nereye ne kadar gittiğini bilmeden birikim olmaz. Yeni yıl bütçesini sıfırdan kurmak ile başla, ardından sessizce cebini boşaltan kalemleri ayıkla; aboneliklerin bütçeni nasıl yiyor çoğu kişide şaşırtıcı bir tasarruf çıkarır.
Bir ay boyunca harcamalarını yazmak bile gözünü açar; nereye gittiğini sandığın paranın aslında nereye gittiğini görürsün. Kullanmadığın iki üç aboneliği iptal etmek, yıl sonunda hatırı sayılır bir toplam eder. Bu kalemleri ayıklamak, hayat standardını düşürmeden tasarruf yaratmanın en ağrısız yoludur; çünkü zaten kullanmadığın şeyden vazgeçmek bir fedakârlık sayılmaz.
Birikimin değerini koru
Bir kenara koyduğun paranın zamanla erimemesi de önemli. Enflasyon birikimini nasıl etkiler ve acil durum fonu neden gereklidir konularını gözden geçirmek, biriktirdiğini ayakta tutmana yardımcı olur. Önce birkaç aylık gideri karşılayacak bir acil durum fonu kurmak, beklenmedik bir masrafta birikimine dokunmamanı sağlar. Bu fon hazır olduğunda ani bir arıza ya da sağlık gideri seni borca sürüklemez; böylece yıl boyu kurduğun birikim planı tek bir aksilikle çökmemiş olur.
Özetle, yeni yılda birikim için hedefi rakama bağla, önce kendine öde, bütçeyi temizle, birikimi koru. Küçük ama düzenli bir tutar, yılın sonunda hiç beklemediğin bir toplam çıkarır.