Aralık geldiğinde takvim bitmek üzere ve çoğumuz aceleyle bir sonraki yıla atlamaya hazırlanırız. Ama durup geçen yılı doğru dürüst değerlendirmeden yeni yıla girmek, pusulasız yola çıkmak gibi.

Biz erkekler genelde “olan oldu, geçti gitti” deyip geçmişe bakmayı sevmeyiz. Oysa yılı dürüstçe gözden geçirmek, hayıflanmak için değil, daha iyi kararlar almak için yapılır. Yıl sonu muhasebesi, suçlama değil; sakin bir değerlendirme.

Geçen yılı nasıl değerlendirirsin?

İşe dürüst sorularla başla. Bu yıl neyi başardın, neyi yarım bıraktın, neye en çok zaman ayırdın? Hangi alışkanlıklar sana iyi geldi, hangileri seni yordu? Bunları kafanda tutmak yerine bir kenara not almak çok daha net bir resim verir. Yazıya dökülen düşünce somutlaşır.

Sadece eksiklere odaklanma; iyi giden şeyleri de kayda geç. İnsan genelde başardıklarını çabuk unutur, eksiklere takılır. Dengeli bir bakış için ikisini de gör. Yılı toparlamaya nereden başlayacağını çözmek istiyorsan yıl sonu öncesi hayatı toparlamak adımları sana çerçeve sunar.

Muhasebeyi yeni yıla nasıl bağlarsın?

Geçen yılı değerlendirmenin asıl amacı geleceğe yön vermek. Çıkardığın derslerden somut çıkarımlar yap: neyi sürdüreceksin, neyi bırakacaksın, neyi farklı yapacaksın? Bu üç soru, yeni yıl planının iskeletini kurar.

Muhasebeyi yaparken hedeflerini de gerçekçi tut. Hayalini büyük kur ama adımlarını küçük at; tutulmayan iddialı kararlar, hiç karar almamaktan daha çok yıpratır. Yeni yıl kararlarını ayakları yere basan biçimde belirlemek için yeni yıl kararlarını gerçekçi belirlemek yaklaşımını uygula. Geçeni kapatıp önüne bakmanın bütününü geçen yılı kapatıp yeni yıla hazırlanmak sürecinde tamamla.

Üç sütunlu basit bir döküm

Muhasebeyi soyut bir iç hesaplaşmadan çıkarmak istiyorsan eline bir kâğıt al, üç sütun çiz: “iyi gitti”, “yarım kaldı”, “yormaya değmezdi”. İlk sütuna bu yılın gerçekten gurur duyduğun çıktılarını yaz; küçük de olsa yaz, çünkü bunlar yeni yılda üstüne bineceğin zeminin ta kendisi. İkinci sütuna başladığın ama bitiremediğin işleri koy ve her birinin yanına tek satırla nedenini düş: vakit mi yoktu, isteğin mi söndü, yoksa baştan yanlış mı seçmiştin? Üçüncü sütun en kıymetlisi olabilir; sana enerji harcatıp karşılığını vermeyen alışkanlıkları, ilişkileri, taahhütleri buraya yaz. Aralıkta bunları görünce yeni yıla neyi taşımayacağına çok daha rahat karar verirsin.

Bu dökümün gücü, duyguyu rakama ve cümleye çevirmesinde. “Verimsiz bir yıldı” demek seni hiçbir yere götürmez; ama karşında üç sütun dolusu somut madde olunca, hangisinin koruncağını, hangisinin bırakılacağını gözünle görürsün. Listeyi bir kerede bitirmek zorunda değilsin; aralık boyunca aklına bir şey geldikçe ilgili sütuna ekle. Yılbaşına yaklaşırken bu kâğıt, yeni yıl planının ham maddesi haline gelir. Sen sadece dürüst yazmaya bak; gerisi kendiliğinden netleşir.

Sakin bir kapanış, güçlü bir başlangıç

Yıl sonu muhasebesi bir gece içinde bitmesi gereken bir iş değil. Aralık boyunca aklına geldikçe üstüne düşün, notlarını biriktir, resmi yavaşça netleştir. Acele edilmiş bir değerlendirme yüzeysel kalır.

Geride bıraktığın yıl, ne olursa olsun seni bugüne getirdi. Onu suçlamadan, ama dürüstçe değerlendir; çıkardığın dersler yeni yılın en değerli sermayesi olacak. Sakin bir kapanış, her zaman güçlü bir başlangıcın ilk adımıdır.