Bir yöneticinin ya da meslektaşının “şunu farklı yapabilirdin” demesi, çoğu erkeğin içinde anında bir savunma refleksi tetikler. Eleştiriyi kişisel bir saldırı gibi algılarız, hemen kendimizi haklı çıkarmaya başlarız. Oysa geri bildirim, doğru alındığında kariyerinin en hızlı gelişim aracıdır.

Geri bildirimi iyi almak, aslında öğrenilebilir bir beceridir. Önemli olan eleştiriyi nasıl karşıladığın değil, onunla ne yaptığındır. Eleştiriyi savunmaya geçmeden gelişime çevirmenin yollarına ve geri bildirimden en çok nasıl yararlanacağına bakalım.

Neden geri bildirimi savunmadan almak zor?

Geri bildirimi zor karşılamamızın nedeni çoğu zaman egomuzdur. Bir hata duyduğumuzda kendimizi tehdit altında hisseder, otomatik olarak savunmaya geçeriz. Bu doğal bir tepkidir ama gelişimimizin önündeki en büyük engellerden biridir. Çünkü savunmaya geçtiğimiz anda dinlemeyi bırakırız.

Oysa sana yapıcı geri bildirim veren biri, çoğu zaman senin iyiliğini ister. Susup hiçbir şey söylememek daha kolaydır; eleştirmek ise emek ister. Mentor bulmanın kariyere katkısı tam da bu noktada anlam kazanır; iyi bir mentorun sana dürüst geri bildirim vermesi, paha biçilmez bir kaynaktır.

Geri bildirimi gelişime nasıl çevirirsin?

İlk kural, hemen tepki vermemek. Eleştiriyi duyduğunda bir an dur, derin bir nefes al ve önce dinle. Savunmaya geçmek yerine “anlamaya çalışayım” tavrıyla yaklaşmak, geri bildirimin değerini ortaya çıkarır. Çoğu zaman ilk tepkiyle ikinci düşünce arasında büyük fark vardır.

İkinci olarak, soru sor. “Bunu somut olarak nasıl yapabilirdim?” gibi bir soru, eleştiriyi belirsiz bir yorumdan eyleme dönüştürür. Sunum yaparken heyecanı yenmek gibi konularda da gelişim, ancak net geri bildirimle hızlanır. Anlamadığın bir noktayı netleştirmek, hem sana yardımcı olur hem de karşı tarafa ciddiye aldığını gösterir.

Üçüncüsü, aldığın geri bildirimi gerçekten uygula. En değerli eleştiri bile rafa kalkarsa işe yaramaz. İş yerinde görünür olmanın yolları arasında, geri bildirimi ciddiye alıp davranışını değiştirmek başı çeker; çünkü çevren senin gelişme açıklığını fark eder.

Bir de her geri bildirimi kör bir şekilde kabul etmek zorunda olmadığını unutma. Bazı eleştiriler yapıcı, bazıları ise yersiz olabilir. Önemli olan, hepsini önce sakince değerlendirmek ve içinden işine yarayanı süzmektir. Sürekli aynı noktaya işaret eden geri bildirimler varsa, orada gerçekten üzerine düşülmesi gereken bir konu var demektir. Tek bir kişinin yorumu değil, tekrar eden örüntüler yön gösterir.

Geri bildirimi doğru almak, kariyerinde seni en hızlı ileri taşıyacak alışkanlıklardan biridir. Savunmaya geçmeden dinlemeyi, soru sormayı ve uygulamayı öğrenirsen, her eleştiri bir basamağa dönüşür. Eleştiriden kaçmak değil, ondan beslenmek seni öne taşır.