Yeni yılın ilk haftasındayız ve büyük ihtimalle senin de bir kararlar listen var. Spor yapmak, daha az ekran, daha çok kitap, belki yeni bir dil. Ama el üstünde tutalım: bu listenin çoğu şubat gelmeden raftaki tozlu defterle birlikte unutulur. Biz erkekler de bu döngüye fazlasıyla aşinayız.

Sorun çoğu zaman kararlarının yanlış olması değil, onları tutturma yönteminin gerçekçi olmamasıdır. Çoğu insan kararı tutturmayı bir irade savaşı sanır, oysa asıl belirleyici olan kurduğun sistemdir. Birkaç temel ilkeyi uygularsan, bu yıl listendekilerin gerçekten kalıcı birer alışkanlığa dönüşme şansı çok artar. Hadi bu ilkelere bakalım.

Neden çok fazla karar almamalısın?

Yılbaşında heyecanla on maddelik bir liste yapmak kolaydır ama hepsini aynı anda hayata geçirmeye çalışmak en hızlı vazgeçme yoludur. Zihnin ve enerjin sınırlıdır; aynı anda her şeyi değiştirmeye çalışınca hiçbiri tutmaz. Bir ya da iki karara odaklanıp onları yerleştirmek, on karara birden saldırıp hepsini bırakmaktan çok daha verimlidir. Bir alışkanlık iyice oturduğunda, üstüne yenisini eklemek çok daha kolaydır; bu yüzden hepsini ocak ayına sıkıştırmana hiç gerek yok.

Hedefleri nasıl somutlaştırırsın?

“Daha sağlıklı olacağım” gibi belirsiz bir karar, ölçemediğin için tutması da zor bir karardır. Bunun yerine “haftada üç gün yürüyeceğim” gibi somut ve ölçülebilir bir hedef koy. Somut hedefler, ilerlemeni görmeni ve motive kalmanı sağlar. Ayrıca belirsiz bir hedefte ne zaman başarılı olduğunu da anlayamazsın, bu da motivasyonunu hızla tüketir. Sağlık tarafında bir başlangıç istiyorsan yeni yılda sağlık hedeflerini nasıl tutarsın yazısı işine yarar.

Küçük adımlar neden büyük farktan iyi?

Büyük değişiklikler kulağa etkileyici gelir ama günlük hayatta sürdürmesi zordur. Küçük, neredeyse fark edilmeyecek kadar mütevazı adımlar ise zamanla birikir ve kalıcı olur. Her gün on dakika kitap okumak, ayda bir kitap almaktan daha gerçekçidir. Bir alışkanlığı oturtmak için yeni yılda spor alışkanlığını nasıl kalıcı kılarsın yazısındaki yaklaşımı her alana uygulayabilirsin.

Geri adımı nasıl yönetirsin?

Bir gün kararını bozman, her şeyi mahvettiğin anlamına gelmez. Çoğu insan tam da bu noktada vazgeçer: bir hata yapar ve “nasılsa bozuldu” deyip tamamen bırakır. Oysa bir günlük aksamayı ertesi gün telafi etmek, baştan vazgeçmekten çok daha sağlıklıdır. Mükemmellik değil, süreklilik kararları tutturur. Bir alışkanlığı yılın yüzde yüzü değil, çoğu günü uygulasan bile yıl sonunda fark fazlasıyla görünür olur.

Yeni yıl kararları, kişiliğinle ya da iradenle ilgili bir sınav değildir; doğru yöntemle herkesin başarabileceği bir alışkanlık meselesidir. Az sayıda, somut ve küçük adımlarla ilerlersen, bu yıl listendeki maddeler gerçekten yaşamının parçası olabilir.