Yazın güneşin altında biraz kalınca başın hafifçe dönmeye başlar, gözünün önü kararır gibi olur. Çoğumuz bunu “yorgunluktur” deyip geçeriz ama altında genelde daha basit bir mekanizma yatar. Üstelik bu durum yalnızca plajda değil, şehirde işe giderken ya da öğle arasında dışarı çıkınca da başına gelebilir.

Biz erkekler terlediğimizi çoğu zaman önemsemeyiz; oysa kaybettiğin su ve tuz, dengeni sandığından çok etkiler. Sebebi anlayınca önlemi de kolaylaşıyor, çünkü çoğu durum birkaç basit alışkanlıkla kontrol altına alınabilir.

Sıcakta baş neden döner?

Vücudun serinlemek için terler, terle birlikte su ve sodyum gibi mineralleri dışarı atar. Sıvı azaldıkça kan basıncın bir miktar düşebilir ve beyne giden kan akışı kısa süreliğine yetersiz kalabilir. İşte o anda baş dönmesi, dengesizlik ya da göz kararması gibi belirtiler ortaya çıkar. Özellikle oturduğun yerden ya da yataktan ayağa hızlı kalktığında bu his daha da belirginleşir. Vücut bu ani değişime uyum sağlamaya çalışırken kısa bir denge kaybı yaşatabilir.

Hangi durumlar bunu tetikler?

Uzun süre güneş altında durmak, yeterince sıvı almadan egzersiz yapmak ve alkol tüketmek riski artırır. Sabah kahvaltıyı atlayıp dışarı çıkmak da kan şekerini düşürerek tabloyu zorlaştırabilir; bu konuda kahvaltıyı atlamak neden işine yaramaz yazımıza göz atabilirsin. Sıcak ve nemli havada terleme arttığı için kayıp da hızlanır. Kapalı, havasız ortamlarda uzun süre kalmak da benzer bir etki yaratabilir. Bu yüzden yazın gündüz saatlerinde, özellikle öğlen güneşinde dikkatli olmak gerekir.

Nasıl önlersin?

En basit önlem, susamayı beklemeden gün boyu düzenli su içmek. Günün en sıcak saatlerinde gölgede kalmaya, açık renk ve hafif kıyafet giymeye çalış. Şapka takmak ve yanında bir su şişesi taşımak basit ama etkili alışkanlıklardır. Çok terlediğin günlerde sadece su değil, biraz mineral de almak işine yarar; bunun için yazın su-tuz dengesini konu alan içeriklerimiz fikir verebilir. Su tüketimini artırmakta zorlanıyorsan su içme alışkanlığını nasıl artırırsın yazısı pratik öneriler sunuyor.

Baş döndüğünde ne yapmalısın?

O an oturup ya da uzanıp ayaklarını hafifçe yukarı kaldırmak, kan akışını dengelemene yardımcı olabilir. Serin bir ortama geç, yavaşça su iç ve aceleyle ayağa kalkma. Derin ve sakin nefes almak da o anki rahatsızlığı hafifletebilir. Belirtiler kısa sürede geçmiyor, sık tekrar ediyor ya da bayılma yaşıyorsan bunu hafife alma ve bir hekime danış. Vücudunun sana verdiği bu sinyaller önemlidir ve dinlenmeyi hak eder.

Yaz sıcağında baş dönmesi çoğu zaman önlenebilir bir durum. Suyunu içip kendine biraz dikkat ettiğinde, sıcak günlerin keyfini huzurla çıkarabilirsin.