Her aralık aynı film: bir liste yapıyorsun. Spora başlayacaksın, sigarayı bırakacaksın, kitap okuyacaksın, para biriktireceksin. Ocak coşkulu geçiyor, şubatta liste rafa kalkıyor. Biz erkekler bu döngüye fazlasıyla aşinayız; her yıl aynı maddeleri yeniden yazarız. Suç sende değil; sorun çoğu zaman kararların kurgusunda.
Tutulan kararların ortak noktası, az ve net olmaları. Yıl sonu yaklaşırken büyük bir motivasyon dalgasına kapılıp on madde sıralamak kolay; asıl iş, o coşku geçtikten sonra da ayakta kalacak bir sistem kurmakta. Biz de işe yarayan birkaç ilkeyi derledik.
Az ve somut tut
On madde yerine bir-iki tane seç. Enerjini dağıtmak yerine bir hedefe yoğunlaştırmak başarı şansını ciddi biçimde artırıyor. “Daha sağlıklı olacağım” değil, “haftada üç gün yürüyeceğim” gibi ölçülebilir bir hedef koy; çünkü ölçemediğin şeyi takip de edemezsin. Kararların neden çoğu zaman tutulmadığını yeni yıl kararları neden çoğu zaman tutulmaz yazısında uzun uzun konuştuk; özeti, hedefin fazla iddialı ve belirsiz olması.
Hedefi alışkanlığa çevir
Karar bir niyet, alışkanlık bir sistem. Niyeti küçük günlük adımlara böl ki irade tükendiğinde bile rutin seni taşısın. Örneğin daha çok okumak istiyorsan, günde on sayfayla başla; küçük başlamak utanç verici değil, sürdürülebilir olmanın yolu. Daha çok kitap okumayı nasıl alışkanlık yaparsın bu mantığı anlatıyor. Erteleme alışkanlığın seni geri çekiyorsa erteleme alışkanlığını nasıl yenersin iyi bir başlangıç.
Yılı önce bir değerlendir
Yeni hedef koymadan önce geçen yıla bakmak işe yarıyor. Neyi başardın, nerede tıkandın, hangi alışkanlık seni geriye çekti? Geçmişi anlamadan koyduğun hedef, aynı duvara yeniden toslamak demek. Yıl sonunda kendini değerlendirmek bu özeleştiri için iyi bir çerçeve sunuyor.
Takip et ve aksamayı affet
Bir karar, sırf bir gün atladığın için ölmez. Çoğumuz tek bir kaçaktan sonra “nasıl olsa bozuldu” deyip tamamen bırakıyoruz; asıl tutmama sebebi bu “ya hep ya hiç” tuzağı. Atladığın günü dert etme, ertesi gün kaldığın yerden devam et. İlerlemeyi gözünün önünde tutmak için basit bir takvim ya da telefondaki bir uygulama yeter; her tamamladığın günü işaretlemek, küçük ama gerçek bir motivasyon kaynağı oluyor.
Çevreni de işin içine kat
Yalnız tutulan kararlar, paylaşılanlardan daha kolay sönüyor. Hedefini yakın bir arkadaşına söylemek ya da aynı şeyi yapmak isteyen biriyle birlikte ilerlemek, vazgeçmeyi zorlaştırıyor. Spora birlikte gideceğin biri, kitap konuşacağın bir arkadaş ya da ilerlemeni soracak biri, irade tek başına yetmediğinde devreye giriyor. Yeni yıla girerken çevreni de bu plana dahil etmek, kararı senin dışında bir destekle de ayakta tutuyor.
Sonuç olarak
Yeni yıl kararı tutmanın sırrı irade değil, tasarım. Az hedef seç, küçük adımlara böl, ilerlemeni gör, aksadığında kendini affet. Ocak coşkusuna güvenme; şubatta da ayakta kalacak bir sistem kur, kararların kendiliğinden takipte kalsın.
